متن کتاب

مِنْ كَلاَمٍ لَهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَهُ وَ هُوَ يَلِي غُسْلَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ وَ تَجْهِيزَهُ‌: «بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي يَا رَسُولَ اَللَّهِ‌، لَقَدِ اِنْقَطَعَ بِمَوْتِكَ مَا لَمْ يَنْقَطِعْ بِمَوْتِ غَيْرِكَ مِنَ اَلنُّبُوَّةِ وَ اَلْإِنْبَاءِ وَ أَخْبَارِ اَلسَّمَاءِ، خَصَّصْتَ حَتَّى صِرْتَ مُسَلِّياً عَمَّنْ سِوَاكَ، وَ عَمَّمْتَ حَتَّى صَارَ اَلنَّاسُ فِيكَ سَوَاءً، وَ لَوْ لاَ أَنَّكَ أَمَرْتَ بِالصَّبْرِ وَ نَهَيْتَ عَنِ اَلْجَزَعِ لَأَنْفَدْنَا عَلَيْكَ مَاءَ الشئون وَ لَكَانَ اَلدَّاءُ مُمَاطِلاً وَ اَلْكَمَدُ مُحَالِفاً وَ قَلَّا لَكَ‌، وَ لَكِنَّهُ مَا لاَ يُمْلَكُ رَدُّهُ وَ لاَ يُسْتَطَاعُ دَفْعُهُ، بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي اُذْكُرْنَا عِنْدَ رَبِّكَ وَ اِجْعَلْنَا مِنْ بَالِكَ‌».

ترجمه

امام علیه‌السلام این سخن را هنگامی ایراد کرد که مشغول غسل و تجهیز پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله بود: «پدر و مادرم فدایت باد ای رسول خدا، با مرگ تو چیزی قطع شد که با مرگ دیگری قطع نگشت و آن نبوّت و پیام‌آوردن (از سوی خدا) و اخبار آسمان بود. ولی مصیبت تو این اثر را داشت که تسلی‌دهنده در برابر مصائب غیر توست (و باتوجه‌به این، مصائب دیگر در نظرم کوچک و کم‌اهمیت است، اضافه بر این) مصیبت تو آن‌قدر گسترده است که عموم مردم در آن عزا دارند. اگر تو ما را به صبر و شکیبایی امر نفرموده بودی و از جزع و بی‌تابی نهی نمی‌کردی، آن‌قدر بر تو گریه می‌کردیم که اشک‌هایمان تمام شود و این درد جانکاه همیشه برایمان باقی بود و حزن و اندوهمان دائمی، و همۀ این‌ها در مصیبت تو کم بود؛ امّا چه می‌توان کرد، چون مرگ چیزی است که نمی‌توان آن را بازگرداند و قدرت بر دفع آن نیست. پدر و مادرم فدایت باد، ما را در پیشگاه پروردگارت یاد کن و ما را همیشه به خاطر داشته باش».

منبع

نهج‌البلاغة (فیض الاسلام)، خطبه ۲۲۶، ترجمه از آیت‌الله مکارم. این مطلب در کتاب بسیار دیگر و قدیمی‌تر نهج‌البلاغه هم آمده است: امالی شیخ مفید (نشر جامعه مدرسین)، ص۱۰۳، مجلس۱۲، ح۴؛ کلمات السید العرب علیه‌السلام (مکتبة العلامة المجلسی)، ص۵۲۷، ح۶۲۱؛ امالی الزجاجی (دارالجیل)، ص۱۷۴.