متن کتاب

[سَأَلَ صَفْوَانُ اَلْجَمَّالُ‌ عن اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‌:] «… يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ‌، مَا مَنَعَ اَلْأَبْرَارَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ مِنْ إِظْهَارِ مَشْهَدِهِ»؟ قَالَ: «حَذَراً مِنْ بَنِي مَرْوَانَ‌ وَ اَلْخَوَارِجِ‌ أَنْ تَحْتَالَ فِي أَذَاهُ». …

… مُحَمَّدَ بْنَ سَائِبٍ الْكَلْبِي [قالَ:] … دُفِنَ لَيْلاً فِي ذَلِكَ الظَّهْرِ ظَهْرِ الْكُوفَةِ … مَخَافَةَ أَنْ يَنْبُشَهُ الْخَوَارِجُ وَ غَيْرُهُمْ.

… أَنَّ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَهَا: أَنَّ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‌ أَمَرَ اِبْنَهُ اَلْحَسَنَ‌ أَنْ يَحْفِرَ لَهُ أَرْبَعَةَ قُبُورٍ فِي أَرْبَعَةِ مَوَاضِعَ: فِي اَلْمَسْجِدِ، وَ فِي اَلرَّحَبَةِ‌، وَ فِي اَلْغَرِيِّ‌، وَ فِي دَارِ جَعْدَةَ بْنِ هُبَيْرَةَ‌؛ وَ إِنَّمَا أَرَادَ بِهَذَا أَنْ لاَ يَعْلَمَ أَحَدٌ مِنْ أَعْدَائِهِ مَوْضِعَ قَبْرِهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‌.

… عَفَيا [أي الإمام الحسن و الحسين عليهما السلام] موضع قبره بوصية كانت منه إليهما في ذلك، لما كان يعلمه عليه السّلام من دولة بني أمية من بعده و اعتقادهم في عداوته و ما ينتهون إليه بسوء النيات فيه من قبيح الفعال و المقال بما تمكّنوا من ذلك، فلم يزل قبره عليه السّلام مخفياً حتّى دلّ عليه الصادق جعفر بن محمّد عليه السّلام في الدولة العباسية، و زاره عند وروده إلى أبي جعفر و هو بالحيرة فعرفته الشيعة …

ترجمه

(صفوان جمّال از امام صادق علیه‌السلام پرسید): «… ای فرزند رسول خدا، چه چیزی نیکانِ خاندان امام علی علیه‌السلام را از آشکارکردن محل دفن او منع کرد»؟ فرمود: «به‌خاطر ترس از بنی‌مروان و خوارج که مبادا برای آزاررساندن به (بدن) او دست به حیله بزنند».

… محمد بن سائب کلبی (گفت:) … شبانه در پشت کوفه دفن شد … از ترس اینکه خوارج و دیگران نبش قبرش کنند.

امام صادق علیه‌السلام فرمودند: امیرالمؤمنین علیه‌السلام به فرزندش حسن دستور داد برای او در چهار مکان، چهار قبر حفر کند: در مسجد کوفه، در رحبه، در غَری، و در خانهٔ جعده بن هُبَیره. مقصودش از این کار آن بود که هیچ‌یک از دشمنانش جای قبر او را ندانند.

… امام حسن و امام حسین علیهما‌السلام طبق وصیتی که امام علی علیه‌السلام به ایشان کرده بود، محل قبر را مخفی نگه داشتند؛ چراکه امام علیه‌السلام از حاکمیت بنی‌امیّه پس از خود آگاه بود و از کینه و دشمنی ریشه‌دار آنان نسبت به خود خبر داشت و می‌دانست که آنان با نیّت‌های پلید، تا آنجا که قدرت یابند، چه گفتار و کردار زشتی در حقّ او روا خواهند داشت. ازاین‌رو، قبر آن حضرت پیوسته مخفی بود تا اینکه در دوران حکومت عباسیان، امام صادق علیه‌السلام آن را نشان داد. ایشان هنگام سفر به نزد ابوجعفر (منصور عباسی) که در حیره اقامت داشت، قبر را زیارت کرد و بدین ترتیب شیعیان از محل آن آگاه شدند. …

منبع

پاراگراف اول، دوم و سوم: فرحة الغری (الشریف الرضی)، ص۳۲، ۹۲ و ۱۲۴.

پاراگراف چهارم: الارشاد شیخ مفید (موسسة آل البیت علیهم‌السلام)، ج۱، ص۱۰؛ اعلام الوری (چاپ موسسة آل البیت علیهم‌السلام)، ج۱، ص۳۱۲.

علامۀ مجلسی روایات مرتبط با نشان‌دادن قبر توسط امام صادق علیه‌السلام را در بحارالانوار (دار احیاء التراث العربی)، ج۹۷، ص۲۳۵ در بیش از ۴۰ حدیث آورده است.