متن کتاب

عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ‌: وَجَّهَ أَبُو جَعْفَرٍ الْمَنْصُورُ إِلَى الْحَسَنِ بْنِ زَيْدٍ و هُوَ والِيهِ عَلَى الْحَرَمَيْنِ‌: أَنْ أَحْرِقْ عَلىٰ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ دَارَهُ‌، فَأَلْقَى النَّارَ فِي دَارِ أَبِي عَبْدِ الله عَلَيْهِ السَّلاَمُ‌، فَأَخَذَتِ النَّارُ فِي الْبَابِ وَ الدِّهْلِيزِ ، فَخَرَجَ أَبُو عَبْدِ الله عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَتَخَطَّى النَّارَ و يَمْشِي فِيهَا، و يَقُولُ‌: «أَنَا ابْنُ أَعْرَاقِ الثَّرىٰ‌،¹ أَنَا ابْنُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌».

ترجمه

از مفضل بن عمر روایت شده است که گفت: منصور دوانیقی به حسن بن زید که کارگزار او بر حرمَین (مکه و مدینه) بود، دستور داد: خانۀ جعفر بن محمد (امام صادق علیه‌السلام) را به آتش بکش!

پس او آتش را در خانۀ امام علیه‌السلام انداخت، تا آنجا که آتش، درِ خانه و دالان (دهلیز) را فرا گرفت. در این هنگام امام علیه‌السلام درحالی‌که از میان شعله‌های آتش عبور می‌کرد و بر روی آتش راه می‌رفت، (از خانه) خارج شد و می‌فرمود: «من فرزند ریشه‌های زمینم (من فرزند پیامبران الهی و خاندان ریشه‌دار هدایت در زمین هستم)؛ من فرزند ابراهیم، خلیلِ خدا هستم (که آتش بر او سرد شد)».

منبع

الکافی (دارالحدیث)، ج۲، ص۵۲۹، ح۱۲۸۲.

1. «الأعراق»: جمع العِرْق، و عِرْق كلّ شيء: أصله. و الثَرى: التراب النديّ‌، أو هو التراب الذي إذا بُلَّ لم يصر طينا لازباً. و المراد منه هاهنا الأرض. ف‍ «أعراق الثرى»، أي اُصول الأرض، أي الأنبياء عليهم السلام. و قيل: «أعراق الثرى» لقب إسماعيل عليه السلام. و لكن لقبه عليه السلام: عِرْق الثرى. (پاورقی چاپ الکافی)
   «الأعراق» جمع عِرق است، و عِرق هر چیز، به معنای اصل و ریشۀ آن است. «الثَّرى» به خاک نمناک گفته می‌شود، یا خاکی که اگر خیس شود، به گلِ چسبنده تبدیل نگردد. مقصود از آن در اینجا زمین است؛ بنابراین «أعراق الثرى» یعنی ریشه‌ها و اصل‌های زمین؛ و مقصود از آن، پیامبران علیهم‌السلام هستند. همچنین گفته شده است که «أعراق الثرى» لقب حضرت اسماعیل علیه‌السلام است؛ ولی لقب ایشان «عِرق الثرى» (به‌صورت مفرد) بوده است، نه «أعراق الثرى». ↩︎