معرفی کتاب الدرّ المسلوک
فهرست
معرفی نویسنده
احمد بن حسن حرّ عاملی، برادر شیخ حرّ عاملی نویسندۀ وسائل‌الشیعة است. از زندگی‌نامۀ ایشان اطلاعات دقیقی پیدا نکردیم، به‌جز موارد زیر:
- در بعضی از نسخه‌های کتاب الدرّ المسلوک تاریخ تولد خود را ۱۰۴۱ قمری ذکر کرده. (الذریعة (چاپ دارالاضواء)، ج۲۶، ص۲۶۳، شماره۱۳۲۴)
- بعد از برادرش منصب شیخ‌الاسلامی را در مشهد مقدس به دست گرفت. (الذریعة (چاپ دارالاضواء)، ج۴، ص۲۵۹، شماره۱۲۱۸) برادر ایشان در سال ۱۱۰۴ قمری فوت کردند.
- شاه سلطان حسین در سال ۱۱۱۵ قمری او را به اصفهان خواند. (الذریعة (چاپ دارالاضواء)، ج۴، ص۲۵۹، شماره۱۲۱۸)
- حداقل تا سال ۱۱۲۰ قمری زنده بوده است؛ زیرا بر روی یکی از نسخه‌های خطی الدر المسلوک تاریخ تولد نوه‌اش را نوشته. (الذریعة (چاپ دارالاضواء)، ج۴، ص۲۵۹، شماره۱۲۱۸)
برای توضیحات بیشتر به الذریعة (چاپ دارالاضواء)، ج۸، ص۸۰، شماره۷۰ رجوع شود.
سه کتاب از مؤلف در فنخا، ج۳۵، ص۵۸۱ معرفی شده و نسخ خطی کتاب الدرّ المسلوک در ج۱۴، ص ۴۷۷ آمده است.
معرفی کتاب
طبق مقدمۀ مؤلّف نام کامل کتاب «الدرّ المسلوک فی أحوال الأنبیاء و الأوصیاء و الخلفاء و الملوک، أصحاب الفضل و الصبر و البطش و الإمامة، من مبدأ الدنیا إلى یوم القیامة» است.
در فنخا کتاب را این‌گونه معرفی کرده: «نگارندۀ این کتاب پس از بررسی تاریخ‌های بزرگ اسلام خواسته است تاریخی با رنگ مذهب شیعی بسازد، ازاین‌روی نخست کتاب «روض الناظرین فی علم الاولین و الآخرین» را به پیروی از محمد بن شحنه حلبی در «روض المناظر فی علم الاوایل و الاواخر» بنگاشت. سپس اندک‌اندک آن را گسترش داد و نسخه‌های گوناگون بعدی را «الدرّ المسلوک» نام داد.
این نسخه‌ها برخی چهار رکن و برخی پنج و برخی شش و هشت رکن دارد. غیر از تغییرهایی که خود در این کتاب می‌داد، به شاگردانش نیز اجازه می‌داد که در آن دست برند و تصحیح کنند. (علی‌نقی منزوی)
نسخۀ پنج‌رکنی آن شامل یک «مقدمه» و پنج «رکن» و «خاتمه» است: مقدمه در آغاز آفرینش آسمان‌ها و زمین و عجائب مخلوقات؛ رکن ۱.احوال پیامبران و مرسلین؛ ۲.احوال امامان شیعه و کسانی که عمر طولانی داشته‌اند؛ ۳.احوال شاهان پیشین و ملت‌های قدیم؛ ۴.احوال خلفای مسلمین و سلاطین؛ ۵.وفات صحابه و تابعین؛ خاتمه حوادث آخرالزمان و فصلی در احوال قیامت و حساب». برای توضیح بیشتر به فنخا ذیل نسخۀ دانشگاه تهران به شمارۀ ۱۷۹ رجوع شود.
چند نکته پیرامون کتاب:
- به‌جز موارد اندکی منابع روایاتش را نقل نمی‌کند و مصحّح هم به‌جز موارد کمی اشاره‌ای به منابع نمی‌کند.
- بعضی از احادیثی که در بحث انبیا علیهم‌السلام آورده، داستان‌هایی از کتب سنی‌ها و با شأن انبیا علیهم‌السلام تضاد دارد.
- علاوه‌بر اینکه مطالب زیادی از کتب سنی‌ها می‌آورد و نظرات خاص و شاذ آنان را جوری نقل می‌کند که انگار مورد پذیرش است، از خلفای سه‌گانه هم جوری داستان و مطلب نقل می‌کند که انگار موردتأیید او هستند؛ مگر اینکه بگوییم در حالت تقیه قرار داشته است.
برای مطالعۀ بیشتر دربارۀ کتاب به ویکی‌نور رجوع شود.
چاپ کتاب
این کتاب در ۲ جلد توسط مؤسسة التاریخ العربی بیروت در سال ۱۴۳۰ قمری چاپ شده است.
توضیحات
برای دانلود چاپ بیروت به کانال‌های فضای مجازی مراجعه کنید و درصورتی‌که در کانال نیافتید، به ادمین پیام دهید.
برای مطالعۀ رایگان کتاب در سایت نورلایب اینجا را کلیک کنید.
مطالب منتخب کتاب را با کلیک اینجا پیدا کنید ان‌شاءالله.
نظرات