توضیح ابتدایی

حیطان سبعه یا صدقات رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌وآله باغ‌های هفت‌گانه‌ای است که مُخَیْریق یا افراد دیگری از یهودیان مدینه به پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله بخشیدند و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله این باغ‌ها را برای حضرت فاطمه علیهاالسلام وقف نمود. فاطمه علیهاالسلام پس از وفات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله از ابوبکر خواست تا ادارۀ این باغ‌ها و مزارع خیبر و فدک را به او بسپارد که با مخالفت ابوبکر مواجه شد. (برای مطالعۀ بیشتر به ویکی‌شیعه رجوع کنید)

متن کتاب

رَوَى اَلْوَاقِدِيُّ‌ وَ غَيْرُهُ مِنْ نَقَلَةِ اَلْأَخْبَارِ عِنْدَهُمْ وَ ذَكَرُوهُ فِي أَخْبَارِهِمُ اَلصَّحِيحَةِ‌: أَنَّ اَلنَّبِيَّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌ لَمَّا فَتَحَ خَيْبَرَ اِصْطَفَى لِنَفْسِهِ قُرًى مِنْ قُرَى اَلْيَهُودِيِّ‌ فَنَزَلَ جَبْرَئِيلُ‌ بِهَذِهِ اَلْآيَةِ: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ» [الإسراء: ۲۶]. فَقَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌: «وَ مَنْ ذُو اَلْقُرْبَى وَ مَا حَقُّهُ»؟ قَالَ: «فَاطِمَةُ‌، تَدْفَعُ إِلَيْهَا فَدَكاً وَ اَلْعَوَالِي».

فَاسْتَغَلَّتْهَا حَتَّى تُوُفِّيَ أَبُوهَا، فَلَمَّا بُويِعَ أَبُو بَكْرٍ مَنَعَهَا فَكَلَّمَتْهُ فِي رَدِّهَا عَلَيْهَا وَ قَالَتْ: «إِنَّهَا لِي وَ إِنَّ أَبِي دَفَعَهَا إِلَيَّ». فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ: «فَلاَ أَمْنَعُكِ مَا دَفَعَ إِلَيْكِ أَبُوكِ». فَأَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ لَهَا كِتَاباً، فَاسْتَوْقَفَهُ عُمَرُ بْنُ اَلْخَطَّابِ‌ وَ قَالَ: «إِنَّهَا اِمْرَأَةٌ، فَطَالِبْهَا بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَا اِدَّعَتْ». فَأَمَرَهَا أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَتْ بِأُمِّ أَيْمَنَ‌ وَ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ‌ مَعَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ‌، فَشَهِدُوا بِذَلِكَ فَكَتَبَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَبَلَغَ ذَلِكَ عُمَرَ فَأَخَذَ اَلصَّحِيفَةَ وَ مَزَّقَهَا فَمَحَاهَا، فَحَلَفَتْ أَنْ لاَ تُكَلِّمَهُمَا وَ مَاتَتْ سَاخِطَةً عَلَيْهِمَا.

ترجمه

واقدی و دیگر راویان اخبارِ اهل‌سنت، در روایات صحیح خود آورده‌اند که: وقتی پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله خیبر را فتح کرد، برخی از روستاهای یهودیان را برای خود انتخاب نمود. در این هنگام جبرئیل این آیه را نازل کرد: «و حق خویشاوندان را بده» [اسراء: ۲۶]. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله پرسید: «خویشاوندان چه کسانی هستند و حقشان چیست»؟ جبرئیل پاسخ داد: «فاطمه. فدک و عوالی را به او بده».

فاطمه علیهاالسلام تا زمان وفات پدرش از آنجا بهره‌مند بود، اما پس از آنکه ابوبکر به خلافت رسید، از دادن آن به فاطمه علیهاالسلام امتناع کرد. فاطمه علیهاالسلام با ابوبکر صحبت کرد و درخواست بازگرداندن آن را نمود و گفت: «آن برای من است و پدرم به من بخشیده است». ابوبکر گفت: «من چیزی را که پدرت به تو بخشیده است، از تو دریغ نمی‌کنم». و قصد داشت تا نامه‌ای برای او بنویسد، اما عمر بن خطاب او را متوقف کرد و گفت: «او زن است، از او شاهد بخواه». ابوبکر به فاطمه علیهاالسلام دستور داد تا شاهد بیاورد.

فاطمه علیهاالسلام ام‌ایمن و اسماء بنت عمیس را به همراه علی علیه‌السلام آورد. آن‌ها شهادت دادند که فدک برای فاطمه علیهاالسلام است. ابوبکر نیز نامه‌ای برای او نوشت. چون این خبر به عمر رسید، نامه را گرفت و پاره کرد و آن را از بین برد. فاطمه علیهاالسلام سوگند یاد کرد که با ابوبکر و عمر سخن نگوید و درحالی‌که از آنها ناراضی بود، وفات کرد.

منبع

نهج الحق علامه حلی (دار الکتاب اللبنانی)، ص۳۵۷.