متن کتاب

عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ‌ قَالَ سَمِعْتُ اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ يَقُولُ‌: «لَمَّا حُمِلَ رَأْسُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ إِلَى اَلشَّامِ‌ أَمَرَ يَزِيدُ لَعَنَهُ اَللَّهُ فَوُضِعَ وَ نُصِبَ عَلَيْهِ مَائِدَةٌ، فَأَقْبَلَ هُوَ وَ أَصْحَابُهُ يَأْكُلُونَ وَ يَشْرَبُونَ اَلْفُقَّاعَ فَلَمَّا فَرَغُوا أَمَرَ بِالرَّأْسِ فَوُضِعَ فِي طَسْتٍ تَحْتَ سَرِيرَةٍ وَ بُسِطَ عَلَيْهِ رُقْعَةُ اَلشِّطْرَنْجِ وَ جَلَسَ يَزِيدُ لَعَنَهُ اَللَّهُ يَلْعَبُ بِالشِّطْرَنْجِ وَ يَذْكُرُ اَلْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ‌ وَ أَبَاهُ‌ وَ جَدَّهُ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ‌ وَ يَسْتَهْزِئُ بِذِكْرِهِمْ، فَمَتَى قَامَرَ صَاحِبَهُ تَنَاوَلَ اَلْفُقَّاعَ فَشَرِبَهُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ صَبَّ فَضْلَتَهُ عَلَى مَا يَلِي اَلطَّسْتَ مِنَ اَلْأَرْضِ، فَمَنْ كَانَ مِنْ شِيعَتِنَا فَلْيَتَوَرَّعْ عَنْ شُرْبِ اَلْفُقَّاعِ وَ اَللَّعِبِ بِالشِّطْرَنْجِ، وَ مَنْ نَظَرَ إِلَى اَلْفُقَّاعِ أَوْ إِلَى اَلشِّطْرَنْجِ فَلْيَذْكُرِ اَلْحُسَيْنَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ وَ لْيَلْعَنْ يَزِيدَ وَ آلَ زِيَادٍ يَمْحُو اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِذَلِكَ ذُنُوبَهُ وَ لَوْ كَانَتْ بِعَدَدِ اَلنُّجُومِ‌».

ترجمه

فضل بن شاذان گفت: شنیدم که امام رضا علیه‌السلام می‌فرمودند: «هنگامی که سر مطهر امام حسین علیه‌السلام به شام حمل شد، یزید لعنه‌الله دستور داد سر را در مقابل او قرار دادند و سفره‌ای برای خوردن غذا بر پا کردند. او و اصحابش مشغول خوردن و نوشیدن «فُقّاع» (نوعی نوشیدنی که در دوران جاهلیت و اوایل اسلام رایج بود و گاهی از جو و گاهی از خرما تهیه می‌شد و خاصیت مست‌کنندگی داشت) شدند. هنگامی که غذا خوردنشان تمام شد، یزید لعنه‌الله دستور داد سر را در تشت بزرگی قرار دادند و زیر تخت خود نهادند. سپس صفحۀ شطرنج را روی آن پهن کرد و خودش به بازی شطرنج مشغول شد. در حین بازی، نام امام حسین و پدرش و جدش علیهم‌السلام را به میان می‌آورد و با یادکردن از آنان، استهزاء می‌کرد. هرگاه در قمار (شطرنج) بر حریف خود پیروز می‌شد، «فُقّاع» را برمی‌داشت و سه بار می‌نوشید. سپس باقی‌مانده آن را بر روی زمینی که کنار تشت قرار داشت، می‌ریخت.

بنابراین، هرکس از شیعیان ما باشد، باید از نوشیدن «فُقّاع» و بازی‌کردن با شطرنج اجتناب کند. هرکس به «فُقّاع» یا شطرنج نگاه کند، باید امام حسین علیه‌السلام را یاد کند و یزید و آل زیاد را لعنت کند؛ خداوند متعال به سبب این کار، گناهان او را، هرچند به تعداد ستارگان باشد، می‌آمرزد».

منبع

من لا یحضره الفقیه (نشر جامعه مدرسین)، ج۴، ص۴۱۹، ح۵۹۱۵.