متن کتاب

عَنِ اَلْحُسَيْنِ‌ [بْنِ أَبِي غُنْدَرٍ]، عَنْ أَبِيهِ‌، عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌، قَالَ‌: سَأَلْتُهُ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ‌ فَقَالَ‌: «عِيدٌ مِنْ أَعْيَادِ اَلْمُسْلِمِينَ‌ ، وَ يَوْمُ دُعَاءٍ وَ مَسْأَلَةٍ‌». قُلْتُ‌: «فَصَوْمُ عَاشُورَاءَ»؟‌ قَالَ‌: «ذَاكَ يَوْمٌ قُتِلَ فِيهِ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ، فَإِنْ كُنْتَ شَامِتاً فَصُمْ‌».

ثُمَّ قَالَ‌: «إِنَّ آلَ أُمَيَّةَ – عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اَللَّهِ‌ – وَ مَنْ أَعَانَهُمْ عَلَى قَتْلِ اَلْحُسَيْنِ‌ مِنْ أَهْلِ اَلشَّامِ‌، نَذَرُوا نَذْراً إِنْ قُتِلَ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ وَ سَلِمَ مَنْ خَرَجَ إِلَى اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌، وَ صَارَتِ اَلْخِلاَفَةُ فِي آلِ أَبِي سُفْيَانَ‌، أَنْ يَتَّخِذُوا ذَلِكَ اَلْيَوْمَ عِيداً لَهُمْ‌، وَ أَنْ يَصُومُوا فِيهِ شُكْراً، وَ يُفَرِّحُونَ أَوْلاَدَهُمْ‌، فَصَارَتْ فِي آلِ أَبِي سُفْيَانَ‌ سُنَّةً إِلَى اَلْيَوْمِ فِي اَلنَّاسِ‌، وَ اِقْتَدَى بِهِمْ اَلنَّاسُ جَمِيعاً، فَلِذَلِكَ يَصُومُونَهُ وَ يُدْخِلُونَ عَلَى عِيَالاَتِهِمْ وَ أَهَالِيهِمُ اَلْفَرَحَ ذَلِكَ اَلْيَوْمَ‌».

ثُمَّ قَالَ‌: «إِنَّ اَلصَّوْمَ لاَ يَكُونُ لِلْمُصِيبَةِ‌، وَ لاَ يَكُونُ إِلاَّ شُكْراً لِلسَّلاَمَةِ‌، وَ إِنَّ اَلْحُسَيْنَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ‌ أُصِيبَ‌، فَإِنْ كُنْتَ مِمَّنْ أُصِبْتَ بِهِ فَلاَ تَصُمْ‌، وَ إِنْ كُنْتَ شَامِتاً مِمَّنْ سَرَّكَ سَلاَمَةُ بَنِي أُمَيَّةَ‌ فَصُمْ شُكْراً لِلَّهِ تَعَالَى».

ترجمه

از حسین بن ابی‌غندر، از پدرش، از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است که گفت: از ایشان دربارۀ روزۀ روز عرفه پرسیدم، فرمودند: «عیدی از عیدهای مسلمانان و روز دعا و درخواست (از خدا) است».

گفتم: «روزۀ عاشورا (چه حکمی دارد)»؟ فرمودند: «آن، روزی است که حسین علیه‌السلام در آن کشته شدند؛ پس اگر شادی‌کننده هستی، روزه بگیر».

سپس فرمودند: «همانا بنی‌امیه – لعنت خدا بر آنان باد – و کسانی از اهل شام که آنان را در کشتن حسین علیه‌السلام یاری دادند، نذر کردند که اگر حسین علیه‌السلام کشته شد و کسانی که علیه امام حسین علیه‌السلام خروج کرده‌اند (و به جنگ ایشان رفته‌اند) به سلامت بازگردند و خلافت در خاندان ابوسفیان قرار گیرد، آن روز را برای خود عید قرار دهند و در آن روز از روی شکرگزاری روزه بگیرند و فرزندان خود را شادمان کنند؛ پس این کار در میان خاندان ابوسفیان به یک سنت تبدیل شد که تا به امروز در میان مردم (باقی مانده) است و همۀ مردم به آنان اقتدا کردند؛ از همین رو است که این روز را روزه می‌گیرند و در این روز بر خانواده و اهل خود شادی وارد می‌کنند».

سپس فرمودند: «همانا روزه برای (آمدن) مصیبت نیست و جز برای شکرانۀ سلامت نخواهد بود و همانا حسین علیه‌السلام (در این روز) شهید شدند؛ پس اگر تو از کسانی هستی که به سبب این حادثه مصیبت‌زده شده‌ای، روزه نگیر و اگر شادی‌کننده هستی و از کسانی هستی که سلامت بنی‌امیه تو را مسرور کرده است، از روی شکرگزاری برای خدای تعالی روزه بگیر».

منبع

امالی شیخ طوسی (دارالثقافة)، ص۶۶۷، ح۱۳۹۷.