متن کتاب

(ای شیعه، متذکر شدم حدیثی را که حین تحریرِ آن حدیث دستم مرتعش گردیده بود، به‌نحوی‌که درست نمی‌توانستم تحریر نمایم و آن حدیث سوزناک چنانچه در بعضی از کتب مراثی مسطور است به این قسم است که: نعمان بن منذر مداینی روایت نموده که: سه سال بعد … [ظاهراً کلمۀ ناخوانا] از شهادت سیدالشهداء در مدینۀ طیبه به زیارت پیغمبر خدا مشرف شدم. چون داخل در مسجد پیغمبر شدم، دیدم که مولا و سرورم حضرت امام زین‌العابدین در نزد ضریح مقدس حضرت پیغمبر ایستاده و دست‌های خود را به شبکه‌های ضریح مقدس آن حضرت زده و خطاب به جد بزرگوار خود می‌نمود و عرض می‌کرد: «یا جدّاه، به تحقیق که معصیت‌کاران امت تو بر دور ما جمع شدند و هتک حرمت ما نمودند و صله را بر ما قطع نمودند و مردان ما را کشتند و کودکان ما را ذبح نمودند و زنان ما را اسیر کردند و ما را در بلدها گردانیدند، آنچه خواستند و آزاره داشتند. پس باقی نماند از برای ما حقی مگر اینکه هتک نمودند و قرابت و خویشی ما را به جناب مقدست ملاحظه ننمودند و آنچه شتم و طعنی که خواستند در حق ما به جای آوردند»!

نعمان می‌گوید که: آن مظلوم بعد از این شکایات آواز خود را به گریه بلند نمود و می‌گفت: «والهفا، کشتند کسی را که از اهل‌بیت وحی و تنزیل و اصل ایمان و تاج عزّت بود و مثلی نداشت! آه آه و رَفَعُوا رأسَه علی السنان و تمنّوا منّا الجارية؛ یعنی بلند نمودند سر مقدس او را بر نیزه و از اهل‌بیت ما خواهش کنیزی نمودند! فواضجّتاه از این ظلمی که بر عترت تو نمودند»!

بعد از آن، آن مظلوم صیحه زد و غش نمود. فاجتمع عليه أصحابه و غلمانه فأخذوه و أذهبوه إلی داره و كنتُ معهم؛ یعنی پس جمع شدند بر دور آن حضرت غلامان و اصحاب آن حضرت و برداشتند آن مظلوم را و بردند او را به‌سوی خانۀ او و من با ایشان بودم.

پس چون‌که آن حضرت را وارد حجرۀ مبارکۀ او نمودند و از حالت غش به حال آمد، من هر دو دست و کتف آن حضرت را بوسیدم و عرض کردم: «ای آقا، از همۀ این مصائب که بر شما روی داد، کدام مصیبت صعب‌تر بود»؟)

و در حدیثی است که امام زین‌العابدین به نعمان بن منذر مداینی فرمود که: «ای نعمان، ندیدم مصیبتی را که شدیدتر باشد از آن زمانی که ما را وارد به شهر شام نمودند». عرض کردم: «آن مصیبت چگونه بود»؟

فرمود: «این ظالمان در آن حال هفت مصیبت بر ما وارد آوردند که از زمان اسیری ما چنین مصیبت‌ها بر ما وارد نیامده بود.

اول آنکه: این ظالمان دور ما [را] احاطه کردند درحالی‌که شمشیرهای خود را برهنه کردند و نیزه‌های خود را استوار نمودند و بر ما حمله می‌نمودند و کعب نیزه بر ما می‌زدند. پس ما را در میان جمعیت اهل شام نگاه داشتند تا اهل طرب و تنبور و مِزْمار حاضر شدند، پس شادی می‌کردند و دف و تنبور می‌زدند.

دوم آنکه: سرهای شهیدان را در میان زنان و اطفال ما آوردند. سر پدرم و سر عمّم عباس را در مقابل کجاوۀ عمه‌ام زینب و ام‌کلثوم قرار دادند، و سر برادرم علی‌اکبر و پسر عمّم قاسم را در برابر خواهرم سکینه و فاطمه می‌آوردند و با سرها بازی می‌کردند. «فَکَمْ مِنْ رَأْسٍ یَکُبُّ عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ بَینَ قَوائِمِ الْمَرَاکبِ؛ چه بسیار سرها بود که بر روی زمین در میان دست‌ها و پاهای اسبان می‌افتاد».

سیّم آنکه: از بالای بام‌های خانه‌های شام آب و آتش بر سر ما می‌ریختند. وقتی آتشی به عمامۀ من افتاد و چون دست‌هایم به گردنم بسته بود نتوانستم که آن آتش را خاموش نمایم، پس عمامه‌ام بسوخت و آن آتش به سرم رسید، سرم نیز بسوخت.

چهارم آنکه: از طلوع آفتاب تا نزدیک غروب در کوچه و بازار با تنبورها ما را گردانیدند و می‌گفتند که: «ای مردم، بکشید این خارجی‌ها [را] که هیچ احترامی در اسلام ندارند».

پنجم آنکه: ما را از شتران پیاده کردند و به یک ریسمان بستند. پس ما را به در خانه‌های یهود و نصاری آوردند و به آن‌ها گفتند که: «این‌ها از آن اهل‌بیتی هستند که پدران شماها را کشتند و خانه‌های شماها را خراب کردند، پس امروز شماها تلافی کنید و حرارت غیظ دل‌های خود را فرو نشانید».

«یا نُعْمانَ، فَمَا بَقِیَ أَحَدٌ مِنْهُمْ إِلَّا وَ قَدْ أَلْقَی عَلَینَا مِنَ التَّرَابِ وَ الْأَحْجَارِ وَ الأخْشابِ مَا أرادَ؛ ای نعمان، تمام یهودیان و نصرانیان بر ما آنچه خواست از خاک و سنگ و چوب انداخت».

ششم آنکه: ما را به بازار برده‌فروشان آوردند و خواستند که ما را به‌جایِ غلامان و کنیزان بفروشند. «فَمَا جَعَلَ اللهُ لَهُمْ؛ پس خدا این مطلب را برای آن‌ها میسّر نفرمود».

هفتم آنکه: ما را در مکانی منزل دادند که سقف نداشت، روز از گرما و شب از سرما آرام نداشتیم، و از گرسنگی و تشنگی و خوف کشته‌شدن آسایشی برای ما نبود».

و از اینجا معلوم شد سرّ سخن سیّد سجاد در آن حال که از او پرسیدند که: «سخت‌ترین مصائب بر شما کدام بود»؟ فرمود: «شام شام شام».

منبع

کتاب تذکرة الشهداء، ج۲، ص۳۲۲. آنچه بین پرانتز آمده از: تحفة الحسینیة فاضل بسطامی (چاپ‌سنگی)، ص۳۶۴.

برای دیدن توضیحات کتاب اینجا را کلیک کنید. برای دیدن باقی مطالب این کتاب اینجا را کلیک کنید.