متن کتاب

رَوَى صَاحِبُ اَلدُّرِّ اَلثَّمِينِ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى «فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ» [البقرة: ۳۷]: أَنَّهُ رَأَى سَاقَ اَلْعَرْشِ‌ وَ أَسْمَاءَ اَلنَّبِيِّ‌ وَ اَلْأَئِمَّةِ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ‌ فَلَقَّنَهُ جَبْرَئِيلُ قُلْ: «يَا حَمِيدُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ، يَا عَالِي بِحَقِّ عَلِيٍّ‌، يَا فَاطِرُ بِحَقِّ فَاطِمَةَ‌، يَا مُحْسِنُ بِحَقِّ اَلْحَسَنِ‌ وَ اَلْحُسَيْنِ‌ وَ مِنْكَ اَلْإِحْسَانُ». فَلَمَّا ذَكَرَ اَلْحُسَيْنَ‌ سَالَتْ دُمُوعُهُ وَ اِنْخَشَعَ قَلْبُهُ وَ قَالَ: «يَا أَخِي جَبْرَئِيلُ فِي ذِكْرِ اَلْخَامِسِ يَنْكَسِرُ قَلْبِي وَ تَسِيلُ عَبْرَتِي»! قَالَ جَبْرَئِيلُ:‌ «وَلَدُكَ هَذَا يُصَابُ بِمُصِيبَةٍ تَصْغُرُ عِنْدَهَا اَلْمَصَائِبُ».

فَقَالَ: «يَا أَخِي وَ مَا هِيَ»؟ قَالَ: «يُقْتَلُ عَطْشَاناً غَرِيباً وَحِيداً فَرِيداً لَيْسَ لَهُ نَاصِرٌ وَ لاَ مُعِينٌ وَ لَوْ تَرَاهُ يَا آدَمُ‌ وَ هُوَ يَقُولُ: «وَا عَطَشَاهْ وَا قِلَّةَ نَاصِرَاهْ»! حَتَّى يَحُولَ اَلْعَطَشُ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اَلسَّمَاءِ كَالدُّخَانِ، فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ إِلاَّ بِالسُّيُوفِ وَ شُرْبِ اَلْحُتُوفِ فَيُذْبَحُ ذَبْحَ اَلشَّاةِ مِنْ قَفَاهُ وَ يَنْهَبُ رَحْلَهُ أَعْدَاؤُهُ وَ تُشْهَرُ رُءُوسُهُمْ هُوَ وَ أَنْصَارُهُ فِي اَلْبُلْدَانِ وَ مَعَهُمُ اَلنِّسْوَانُ كَذَلِكَ سَبَقَ فِي عِلْمِ اَلْوَاحِدِ اَلْمَنَّانِ». فَبَكَى آدَمُ‌ وَ جَبْرَئِيلُ بُكَاءَ اَلثَّكْلَى.

ترجمه

صاحب کتاب الدّرّ الثمین در تفسیر سخن خدای متعال «پس آدم از پروردگارش کلماتی دریافت کرد» [بقره: ۳۷] روایت کرده است: آدم ساق عرش و نام‌های پیامبر و امامان علیهم‌السلام را دید. پس جبرئیل به او تلقین کرد که بگو: «ای ستایش‌شده، به حق محمد؛ ای بلندمرتبه، به حق علی؛ ای آفریننده، به حق فاطمه؛ ای نیکوکار، به حق حسن و حسین؛ و نیکی از جانب توست». هنگامی که نام حسین را بر زبان آورد، اشک‌هایش جاری شد و دلش خاشع گردید و گفت: «ای برادر من جبرئیل، در هنگام ذکر پنجمین نفر دلم می‌شکند و اشکم جاری می‌شود»! جبرئیل گفت: «این فرزند تو به مصیبتی گرفتار خواهد شد که در برابر آن، دیگر مصیبت‌ها کوچک و ناچیز به شمار می‌آیند».

آدم گفت: «ای برادر من، آن مصیبت چیست»؟ گفت: «او تشنه، غریب، تنها و بی‌کس کشته می‌شود؛ کسی برای یاری و کمک او نخواهد بود. اگر ای آدم، او را در حالی می‌دیدی که می‌گوید: «وای تشنگی، وای کمیِ یاور»! تا آنجا که تشنگی میان او و آسمان همچون دود حائل می‌شود، و هیچ‌کس پاسخ او را نمی‌دهد، مگر با شمشیرها و نوشاندن جام‌های مرگ. پس او را همچون گوسفند، از پشت گردنش سر می‌برند و دشمنانش بار و بُنۀ او را غارت می‌کنند و سرهای او و یارانش را در شهرها به نمایش می‌گذارند، درحالی‌که زنان نیز همراه آنان هستند. این‌گونه در علم خدای یگانۀ بسیار بخشنده، از پیش مقرر شده است». پس آدم و جبرئیل، همچون مادری داغدار، به‌شدت گریستند.

منبع

بحارالانوار (دار احیاء التراث العربی)، ج۴۴، ص۲۴۵، ح۴۴.