متن کتاب

بعد از واقعۀ بریر، مبارزت وهب بن عبدالله الکلبی است. او جوانی بود زیباروی… نوداماد بود و هفده روز از دامادی او گذشته و هنوز بساط عشرت و کامرانی در نپیوسته.

مادری داشت که او را «قمر» می‏گفتند. پیش وی آمد و گفت: «ای فرزند دلبند… مرا با تو محبتی است که نتوانم یک ساعت بی تو نشینم… امّا تأمّل کن که جگرگوشۀ مصطفی در این دشت کربلا و صحرای پربلا به جفای جمع بی‏وفا درمانده. می‏خواهم که امروز مرا از خون خود شربتی دهی، تا شیری که از پستان من خورده‏ای بر تو حلال گردد و تمنّای آن دارم که نقد جان بر طبق اخلاص نهاده، پیش امام حسین بری تا فردای قیامت از تو راضی باشم. جان مادر، برو و پیش آن سرور سر فدا کن و چون مردان راه خدا ترک هوس و هوا کن».

وهب گفت: «ای مادر مهربان، مرا با شاهزاده دو جهان به نیم‏جانی که دارم مضایقه‏ای نیست، اما دلم به‌جانب آن نوعروس نگران است که در این غربت با ما موافقت کرده و هنوز از نهال وصال ما بُرّی[=گندمی] نخورده، اگر اجازت بفرمایی بروم و ازو بِحِلی[=حلالیت] خواهم». مادر گفت: «برو، امّا زنان ناقص عقل‌اند، مبادا که به افسون و افسانه تو را فریبی دهد و تو به سخن وی از دولت سرمدی و سعادت جاویدی محروم گردی». وهب گفت: «ای مادر، خاطر مبارک جمع دار که ما کمر محبّت حسین بر میان جان به‌نوعی بسته‏ایم که به سر انگشت فریب، آن را نتوان گشود…».

 پس جوان نزد عروس آمد و گفت: «ای بانوی دمساز من، و ای مونس دلنواز من، بدان که امروز فرزند رسول خدا – صلوات اللّه و سلامه علیه – در این دشت کربلا گرفتار است و غریب و تنها مانده، دور از یار و دیار است. می‏خواهم که نقد جان نثار مقدمش گردانم و آیت سعادت از مصحف شهادت برخوانم تا فردا رضای خدا و شفاعت محمّد مصطفی – صلی اللّه علیه و آله – و خشنودی بتول عذرا و عنایت علیّ مرتضی، قرین حال و رفیق روزگار من گردد».

نوعروس آهی از دل پر امید کشیده، گفت: «ای یار غمگسار من، و ای انیس وفادار من، هزار جان من فدای بندگان امام حسین باد! کاشکی در شریعت، زنان را حرب‌کردن رخصت بودی، تا من نیز جان فدا کردمی، امّا یقین می‏دانم هرکه امروز جان برای امام حسین در بازد، فردای قیامت بُراق کرامت به عرصۀ بهشتِ پاکیزه‌سرشت تازد و در قصر فردوس برین با وصال حورالعین درسازد. بیا تا به نزدیک امام رویم و در حضرت او با من شرط کن که فردا بی من پای در بهشت ننهی، و این زن و شوهری آنجا از سرگیری و رفیق و یار الیف و غمگسار تو در ساحت دارالقرار من باشم». وهب گفت: «نیکو باشد».

پس هر دو به اتّفاق به خدمت امام علیه‌السلام آمدند و عروس به تضرّع و زاری و جزع و بی‏قراری گفت: «یابن رسول‌اللّه، شنوده‏ام که هر شهیدی که از مرکب بر زمین افتد، حوران فردوس از کنار خود سر او را بالین سازند و در قیامت نیز جفت و قرین و رفیق و هم‌نشین او باشند، و این جوان داعیۀ جان‌باختن دارد و من از او هیچ تمتّعی نیافته‏ام.

و دیگر آنکه اینجا غریب و بیچاره‏ام، مادر و پدری و خواهر و برادری و خویش و غمگساری و یار و مددکاری ندارم، حاجت من آن است که در عرصه‏گاه محشر مرا بازطلبد و بی من به بهشت نرود.

دیگر، منِ غربت‌زده را به شما سپارد تا شما مرا به دختران و خواهران خود سپارید و در حرم محترم اهل‌بیت یکی از کنیزان و خدمتکاران باشم؛ چه یقین می‏دانم که در سراپردۀ عصمت، دست نامحرم به دامن عفّت من نرسد». امام حسین علیه‌السلام بگریست و اصحاب از سخن آن نوعروس گریان گشتند.

جوان گفت: «یابن رسول‌اللّه، قبول کردم که در روز قیامت وی را باز طلبم و چون به دولت شفاعت جدّ بزرگوارت رخصت دخول بهشت یابم، بی وی قدم در آن منزل ننهم. و من او را به شما سپردم و شما به مخدّرات حجرات طهارت سپارید». این بگفت و رو به میدان نهاد، با… نیزۀ خطّی به دست راست گرفته و سپر مکّی به دوش چپ افکنده، رجزی آغاز کرد که اولش این است:

اميري حسينٌ و نعمَ الأميرُ **** له لَمْعةٌ كالسّراجِ المُنير

[حسین امیر من است و او بهترینِ امیران است **** برای او درخششی است، همچون چراغِ روشن]

این چه ذوقی است که جان می‏بخشد **** وَهبِ کلبی به سگ کوی حسین‏

دست او تیغ زند تا که کَنَد **** روی اشرار چو گیسوی حسین‏

اسب می‏راند تا به میان میدان رسید… تا بسیاری مبارزان را بر خاک تیره انداخت و از کشته‏ها در ساحت میدان، پشته‏ها ساخت. پس پیش مادر آمد و گفت: «یا امّاه، از من راضی شدی یا نه»؟ گفت: «آری، بسی مردانگی نمودی و رسم فرزانگی فزودی و عَلَم نصرت برافراختی، امّا آن می‏خواهم که تا جان در تن داری طریقۀ حرب فرونگذاری». پسر گفت: «ای مادر، فرمان‌بردارم، اما دلم به‌طرف آن نوعروس می‏کشد، اگر فرمایی بروم و وداعی به‌جای آرم و دیدار بازپسین یکدیگر را ببینیم». … مادر اجازت فرموده، جوان روی به خیمۀ نوعروس نهاد، آوازی شنید که او از سوز فراق ناله می‏کرد و از حرارت اشتیاق آه آتشین از جگر گرم برمی‏کشید و می‏گفت:

«نهاد بر دل من روزگار بار فراق **** که تیره باد چو شب، روز و روزگار فراق‏».

جوان را طاقت نماند، خود را از مرکب در انداخته به خیمه آمد، عروس را دید سر بر زانوی حسرت نهاده و قطرات عبرات از چشمۀ چشم گشاده، گفت: «ای دختر، در چه حالی و بدین زاری چرا می‏نالی»؟ جواب داد که: «ای آرام جان و ای انیس دل ناتوان،

جان غم فرسوده دارم، چون ننالم آه آه **** آه دردآلود دارم، چون نگریم زارزار».

جوان بنشست و سر او را در کنار گرفته، از هرجا سخنی در پیوست که ناگاه از میان میدان آواز آمد که: «هَلْ مِنْ مُبارِزٍ؛ هیچ‌کس هست که به مبارزت بیرون آید»؟ جوان چون آن آواز بشنید برخاست و گفت:

«رفتیم و وداع ما ز دل باید کرد **** وز آب دو دیده خاک گل باید کرد

گر بد دیدی همه نیکو باید گفت **** ور دردسری بود بِحِل باید کرد».

آنگاه بر مرکب سوار شده، عنان به‌جانب رزمگاه معطوف گردانید، عروس از عقب وی می‏نگریست و زارزار می‏گریست… .

امّا جوان چون شیر ژیان… به معرکۀ کارزار درآمد و به سنان نیزه، مبارزی را که در میدان بود از پشت مرکب در ربود، و او را حکیم بن طفیل گفتندی، سواری نامدار و مبارزی بااقتدار بود؛ وهب به یک حمله او را در ربوده، بر زمین افکند، چنانچه استخوان‌هایش در هم شکست. غریو از هر دو لشکر برآمد و برابر او دیگر هیچ مبارز نیامد.

وهب مرکب را نهیب داده، روی به قلب لشکر دشمن آورد و از چپ و راست می‏تاخت و مرد و مرکب را به نوک نیزه بر خاک معرکه می‏انداخت، تا نیزه آن سعادتمند پاره‌پاره شد، دست بزد و تیغ نیلوفرفام از نیام انتقام کشیده، دست و بازو بگشاد… لشکر مخالف، از جنگ او به تنگ آمدند، عمر سعد بانگ بر سپاه خود زد تا گرد وی فرو گرفتند و ضرب و طعن به‌جانب وی روان کردند، یکی تیری بر مرکب وی زد. وهب پیاده بماند، و آخر دست و پای او نیز از کار برفت و بر زمین افتاد و سر شریفش ببریدند و در پیش لشکر امام حسین انداختند.

مادرش برجست و سر پسر برگرفته، روی به روی او می‏نهاد و می‏گفت: «أحْسَنْتَ؛ نیکو کردی ای جان مادر و ای حلال‏زادۀ مادر! اکنون رضای تمام من تو را حاصل شد، و به شهدای راه خدا واصل گشتی». پس آن سر را بیاورد و در کنار عروس نهاد، عروس میلی برداشت و بدان خون‏آلوده ساخته، در چشم کشید و آهی از میان جان برآورد و هجوم خیل اجل جان و جهان را بر سر آورد، و جان بر سر و دست، به‌سوی شوهر پیوست.

و روایتی ضعیف هست که آن ضعیفه روی به میدان نهاد و خود را در خون شوهر می‏گردانید و خاک و خون او را در روی می‏مالید، ناگاه شمر را نظر بر وی افتاد و غلامی را گفت تا عمودی بر سر وی زد و آن زن هلاک شد.

و نقلی دیگر آن است که مادرش سر پسر برداشت و به معرکه آمده بر سینۀ کُشندۀ پسر زد و او را بکشت، و چوب خیمه برداشت و سه کس را به قتل رسانید و امام حسین علیه‌السلام او را آواز داده بازگردانید و او اعتذار نموده، گفت: «ای فرزند رسول خدای، مرا معذور دار که در فراق داماد و عروس سوخته بودم».

نورالائمه آورده که پیرزن می‏گفت که: «واویلاه! روز جوانی کجا است تا من بازنمایم که انتقام پسر چون باید خواست»؟

منبع

این متن براساس دو چاپ نوشته شده؛ یعنی قسمتی از متن از یک چاپ و قسمت دیگر از چاپ دیگر است: روضة الشهدا (انتشارات علمی و فرهنگی)، ص۵۱۸؛ روضة الشهدا (چاپ دفتر نشر نوید اسلام)، ص۳۶۲.

برای دیدن توضیحات کتاب اینجا را کلیک کنید. برای دیدن باقی مطالب این کتاب اینجا را کلیک کنید.