معرفی کتاب

بَیاض به معنای کتابچه است و از طول باز می‌شود، و از عرض شیرازه‌بندی و ته‌بندی می‌شود؛ یعنی چیزی شبیه دفترچۀ مداحی زمانۀ حاضر بوده است. این نوع دفترچه‌ها در زمان قدیم بین روضه‌خوان‌ها مرسوم بوده و مطالب روضه و اشعارشان را در آن یادداشت می‌کردند.

از این بیاض‌ها تعداد بسیاری در کتابخانه‌های مختلفی نگهداری می‌شود و نویسندۀ بعضی از آن‌ها معلوم و بعضی نامعلوم است؛ زیرا قصد آن روضه‌خوان این نبوده که کتابی را برای دیگران بنویسد، بلکه هدفش استفادۀ خودش از این دفترچه بوده و به همین دلیل نام نویسنده در بعضی از بیاض‌ها ذکر نشده است.

اما در مورد این بیاض: این کتاب به شمارۀ ۱۵۸۹۴ در کتابخانۀ مجلس نگهداری می‌شود. نویسنده، روضه‌هایی را به‌صورت متن نوشته و بعد اشعاری ما بین آن‌ها آورده است. شیوۀ مؤلّف این است که اگر بخواهد زبان‌حال بگوید، با کلمۀ «به زبان حال» یا «گویا چنین» اشاره می‌کند.

توضیح نسخۀ خطی

«آغاز نسخه: «… حضرت فرمود: ای سکینه، فاطمه بیمار است و سفر کربلا مشقت بسیار دارد. ای سکینه، بهتر که ندانی ماندن فاطمه در مدینه بهتر است…»؛ انجام نسخه: «کسی بجز تو غم بی‌کسی نمی‌خواند/ بلی غریب که درد غریب می‌داند». خط: نستعلیق، کاتب: بدون کاتب، تا: قرن ۱۳؛ افتادگی‌ها: آغاز و انجام؛ رکابه دارد. از آغاز و انجام افتادگی دارد؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، تعداد صفحات: ۱۱۶برگ، ٢٢سطر». (فهرست توصیفی مراثی و مقتل‌نامه‌های خطی در کتابخانه‌های ایران و برخی کتابخانه‌های جهان، نوشتۀ بیگ باباپور و غلامیّه، ص۴۳، شماره۸۱)

توضیحات

مصنّف در لابه‌لای مطالب نقل شده، اشعار زیادی آورده که ان‌شاءالله حذف می‌شود.

فایل نسخۀ خطی‌ای که در دسترس ماست، مقدار زیادی به‌هم‌ریخته است. ان‌شاءالله آنچه در سایت از این کتاب نقل می‌شود، شمارۀ صفحه‌ها براساس صفحۀ فایل pdf است. برای دانلود نسخۀ خطی کتاب به کانال‌های فضای مجازی مراجعه کنید و درصورتی‌که در آن پیدا نکردید، به ادمین پیام دهید.

مطالب منتخب کتاب را با کلیک اینجا پیدا کنید ان‌شاءالله.